BD139 NPN Güç Transistörü – TO-126

BD139, orta güçlü doğrusal yükseltme ve anahtarlama uygulamalarında kullanılan NPN tipi bir BJT transistördür. Beyz bacağına uygulanan kontrol akımıyla kolektör ve emetör arasındaki yük akımının kontrol edilmesini sağlar.

TO-126 bacaklı paket yapısına sahip olan BD139; ses yükselteçlerinin sürücü katlarında, LED kontrol devrelerinde, röle sürücülerinde ve uygun akım değerine sahip DC yüklerin anahtarlanmasında kullanılabilir. BD140, BD139’un tamamlayıcı PNP transistörüdür.

Teknik Özellikler

• Ürün Kodu: BD139
• Transistör Tipi: NPN BJT
• Yarı İletken Yapısı: Silikon
• Kolektör-Emetör Gerilimi (VCEO): 80V
• Kolektör-Beyz Gerilimi (VCBO): 80V
• Emetör-Beyz Gerilimi (VEBO): 5V
• Maksimum Sürekli Kolektör Akımı: 1,5A
• Maksimum Darbeli Kolektör Akımı: 3A
• Maksimum Beyz Akımı: 0,5A
• Güç Dağılımı: 12,5W, gövde sıcaklığı 25°C olduğunda
• Güç Dağılımı: 1,25W, ortam sıcaklığı 25°C olduğunda
• DC Akım Kazancı (hFE): 40–250, belirtilen ölçüm koşullarında
• Kolektör-Emetör Doyum Gerilimi: En fazla 0,5V, belirtilen ölçüm koşullarında
• Beyz-Emetör İletim Gerilimi: En fazla 1V, belirtilen ölçüm koşullarında
• Maksimum Jonksiyon Sıcaklığı: 150°C
• Paket Tipi: TO-126-3LD
• Montaj Tipi: Bacaklı
• Bacak Sayısı: 3

BD139 Bacak Yapısı

BD139 transistör; emetör, kolektör ve beyz olmak üzere üç bağlantı bacağına sahiptir. TO-126 paketli transistörlerin bacak sıralaması, TO-92 paketli küçük sinyal transistörlerinden farklı olabilir.

• 1. Bacak – Emetör (Emitter – E): Akımın transistörden çıktığı bacaktır. NPN anahtarlama devrelerinde çoğunlukla GND hattına bağlanır.
• 2. Bacak – Kolektör (Collector – C): Kontrol edilecek yükün akım yoluna bağlanan bacaktır. Metal montaj yüzeyi de kolektör bağlantısıyla elektriksel olarak ilişkili olabilir.
• 3. Bacak – Beyz (Base – B): Transistörün iletim ve kesim durumunu kontrol eden bacaktır. Beyz akımı seri bir dirençle sınırlandırılmalıdır.

Verilen onsemi BD139 datasheet’inde bacak sıralaması 1: Emetör, 2: Kolektör ve 3: Beyz şeklindedir. Farklı üreticilere ait ürünlerde gövde görünümü veya pin dizilimi değişebileceğinden bağlantı öncesinde kullanılan ürünün datasheet’i kontrol edilmelidir.

NPN Transistör Nasıl Çalışır?

BD139’un emetör bacağı GND hattına bağlandığında transistörün kapalı kalması için beyz akımının kesilmiş olması gerekir. Beyz bacağına uygun değerde bir direnç üzerinden kontrol akımı uygulandığında transistör iletime geçer.

BD139 iletime geçtiğinde kolektör ile emetör arasındaki akım yolu açılır. Böylece pozitif beslemeden yüke, kolektöre, emetöre ve GND hattına doğru akım geçer. Beyz akımı kesildiğinde transistör kapanır ve yük akımı durur.

Bağlantı ve Kullanım

• NPN anahtarlama devrelerinde emetör çoğunlukla GND hattına bağlanır
• Yük genellikle pozitif besleme hattı ile kolektör bacağı arasına bağlanır
• Beyz bacağına seri akım sınırlama direnci bağlanmalıdır
• Beyz bacağı doğrudan besleme hattına veya mikrodenetleyici çıkışına bağlanmamalıdır
• LED kullanımında LED’e seri akım sınırlama direnci eklenmelidir
• Mikrodenetleyiciyle kullanımda devrelerin GND hatları ortaklanmalıdır
• Röle ve motor gibi endüktif yüklerde uygun koruma diyodu kullanılmalıdır
• Motorların ilk hareket akımı normal çalışma akımından yüksek olabilir
• Yüksek akımlı uygulamalarda güç kaybı ve soğutma ihtiyacı hesaplanmalıdır
• Metal montaj yüzeyinin kolektörle elektriksel bağlantısı dikkate alınmalıdır
• Bağlantı yapılmadan önce bacak sıralaması kontrol edilmelidir

BD138, BD139 ve BD140 ile Basit Anahtarlama Uygulaması

Görseldeki anahtarlama uygulaması, BD139 için NPN düşük taraf bağlantı düzeni kullanılarak ve devre elemanları BD139’un teknik sınırlarına uygun seçilerek yapılabilir.

Bu uygulamada BD139’un emetör bacağı GND hattına, kolektör bacağı ise kontrol edilecek yükün negatif tarafına bağlanır. Yükün diğer bağlantısı pozitif besleme hattına bağlanır.

Butona basıldığında veya kontrol sinyali uygulandığında küçük bir akım, beyz direnci üzerinden BD139’un beyz bacağına ulaşır. Beyz akımının oluşmasıyla transistör iletime geçer ve kolektör-emetör arasındaki akım yolu açılır.

Akım yolunun açılmasıyla bağlı yük çalışır. Kontrol sinyali kaldırıldığında beyz akımı kesilir, BD139 kapanır ve yük üzerinden geçen akım durur.

• Beyz direnci, BD139’un beyz akımını sınırlandırır
• LED kullanılıyorsa seri LED direnci akımı sınırlandırır
• BD139, yükün GND bağlantısını elektronik olarak açıp kapatır
• Röle ve motor gibi endüktif yüklerde koruma diyodu kullanılmalıdır

BD139’un 1,5A kolektör akımı ve 12,5W güç değerleri mutlak maksimum sınırları ifade eder. Gerçek devrede kullanılabilecek akım; beyz sürme akımına, yük yapısına, transistör üzerindeki gerilim düşümüne, ortam sıcaklığına ve kullanılan soğutucuya bağlıdır.

Kullanım Alanları

• Ses yükselteçlerinin sürücü katları
• Tamamlayıcı ve yarı tamamlayıcı yükselteç devreleri
• LED ve aydınlatma kontrol devreleri
• Röle sürücü uygulamaları
• Uygun akımlı DC motor kontrolü
• Buzzer ve solenoid kontrol devreleri
• Doğrusal güç ve sinyal yükseltme devreleri
• NPN düşük taraf anahtarlama uygulamaları
• Elektronik eğitim ve prototipleme çalışmaları
• Elektronik cihaz bakım ve onarım uygulamaları

Ek Bilgiler

• BD139, NPN tipi orta güçlü bir bipolar transistördür
• BD140, BD139’un tamamlayıcı PNP modelidir
• 1,5A değeri mutlak maksimum sürekli kolektör akımıdır ve önerilen normal çalışma akımı değildir
• 3A darbeli akım değeri sürekli çalışma için kullanılamaz
• 12,5W güç değeri, transistör gövdesi 25°C sıcaklıkta tutulduğunda geçerlidir
• Soğutucusuz ve 25°C ortam koşulunda güç dağılımı 1,25W ile sınırlıdır
• Yüksek güç uygulamalarında uygun soğutucu ve elektriksel izolasyon gerekebilir
• Pratik çalışma akımı; beyz sürme akımına, soğutmaya, ortam sıcaklığına ve güç kaybına bağlıdır
• DC akım kazancı ölçüm akımına, kolektör-emetör gerilimine ve ürün varyantına göre değişebilir
• Ürün üzerindeki marka ve ek kod üretim partisine göre farklılık gösterebilir
• Gövde görünümü ve bacak biçimi üreticiye göre değişebilir
• Bağlantı yapılmadan önce ürünün pin dizilimi kontrol edilmelidir

Ürün Datasheet

BD139 Datasheet

Paket İçeriği

• 1 Adet BD139 NPN BJT Güç Transistörü – TO-126