BD138 PNP Güç Transistörü – TO-126

BD138, orta güçlü doğrusal yükseltme ve anahtarlama uygulamalarında kullanılan PNP tipi bir BJT transistördür. Beyz gerilimi emetör gerilimine göre düşürüldüğünde iletime geçerek emetör ile kolektör arasındaki yük akımının kontrol edilmesini sağlar.

TO-126 bacaklı paket yapısına sahip olan BD138; ses yükselteçlerinin sürücü katlarında, pozitif besleme tarafı anahtarlama devrelerinde ve uygun akım değerine sahip DC yüklerin kontrolünde kullanılabilir. BD137, BD138’in tamamlayıcı NPN transistörüdür.

Teknik Özellikler

• Ürün Kodu: BD138
• Transistör Tipi: PNP BJT
• Yarı İletken Yapısı: Silikon
• Kolektör-Emetör Gerilimi (VCEO): −60V
• Kolektör-Beyz Gerilimi (VCBO): −60V
• Emetör-Beyz Gerilimi (VEBO): −5V
• Maksimum Sürekli Kolektör Akımı: −1,5A
• Maksimum Darbeli Kolektör Akımı: −3A
• Maksimum Beyz Akımı: −0,5A
• Güç Dağılımı: 12,5W, gövde sıcaklığı 25°C tutulduğunda
• Güç Dağılımı: 1,25W, 25°C ortam sıcaklığında
• DC Akım Kazancı (hFE): En az 40, belirtilen ölçüm koşullarında
• BD138-10 Kazanç Sınıfı: 63–160
• BD138-16 Kazanç Sınıfı: 100–250
• Kolektör-Emetör Doyum Gerilimi: En fazla 0,5V, belirtilen ölçüm koşullarında
• Paket Tipi: TO-126
• Montaj Tipi: Bacaklı
• Bacak Sayısı: 3

BD138 Bacak Yapısı

BD138 transistör; emetör, kolektör ve beyz olmak üzere üç bağlantı bacağına sahiptir. TO-126 paketli güç transistörlerinin bacak sıralaması, BC serisi TO-92 transistörlerden farklı olabilir.

• 1. Bacak – Emetör (Emitter – E): PNP anahtarlama devrelerinde çoğunlukla pozitif besleme hattına bağlanır.
• 2. Bacak – Kolektör (Collector – C): Kontrol edilen yükün akım yoluna bağlanır. Yük akımı emetörden kolektöre doğru kontrol edilir.
• 3. Bacak – Beyz (Base – B): Transistörün iletim ve kesim durumunu kontrol eder. Beyz akımı seri bir dirençle sınırlandırılmalıdır.

Verilen BD138 datasheet’inde bacak sıralaması 1: Emetör, 2: Kolektör ve 3: Beyz şeklindedir. Farklı üreticilere ait ürünlerde gövde görünümü veya pin dizilimi değişebileceğinden bağlantı öncesinde kullanılan ürünün datasheet’i kontrol edilmelidir.

PNP Transistör Nasıl Çalışır?

BD138’in emetör bacağı pozitif besleme hattına bağlandığında transistörün kapalı kalması için beyz geriliminin emetör gerilimine yakın olması gerekir. Beyz gerilimi uygun bir direnç üzerinden emetör geriliminden daha düşük seviyeye çekildiğinde transistör iletime geçer.

BD138 iletime geçtiğinde pozitif beslemeden emetöre, ardından kolektöre ve bağlı yüke doğru akım geçer. Beyz gerilimi tekrar emetör gerilimine yaklaştırıldığında transistör kesime geçer ve yük üzerinden geçen akım durur.

Bağlantı ve Kullanım

• PNP anahtarlama devrelerinde emetör çoğunlukla pozitif besleme hattına bağlanır
• Yük genellikle kolektör bacağı ile GND hattı arasına bağlanır
• Beyz bacağına seri akım sınırlama direnci bağlanmalıdır
• Beyz gerilimi emetör gerilimine yaklaştığında transistör kapanır
• Beyz gerilimi emetör geriliminden yeterince düşük olduğunda transistör iletime geçer
• LED kullanımında LED’e seri akım sınırlama direnci eklenmelidir
• Mikrodenetleyiciyle kullanımda besleme ve kontrol gerilimleri birlikte değerlendirilmelidir
• Röle ve motor gibi endüktif yüklerde uygun koruma diyodu kullanılmalıdır
• Yüksek akımlı uygulamalarda transistörün güç kaybı ve soğutma ihtiyacı hesaplanmalıdır
• Bağlantı yapılmadan önce bacak sıralaması kontrol edilmelidir

BD138, BD139 ve BD140 ile Basit Anahtarlama Uygulaması

Görseldeki anahtarlama uygulaması, BD138 için PNP bağlantı düzeni kullanılarak ve devre elemanları BD138’in teknik sınırlarına uygun seçilerek yapılabilir.

BD138 PNP tipi olduğu için genellikle yükün pozitif besleme tarafında kullanılır. Transistörün emetör bacağı pozitif beslemeye, kolektör bacağı ise kontrol edilecek yüke bağlanır.

Butona basıldığında veya kontrol sinyali uygulandığında beyz bacağı, beyz direnci üzerinden emetör geriliminden daha düşük bir seviyeye çekilir. Böylece BD138 iletime geçer ve bağlı yüke akım sağlanır.

Kontrol sinyali kaldırıldığında beyz gerilimi emetör gerilimine yaklaşır. BD138 kesime geçer ve yük akımı durur.

• Beyz direnci, BD138’in beyz akımını sınırlandırır
• LED kullanılıyorsa seri LED direnci akımı sınırlandırır
• BD138, yükün pozitif besleme bağlantısını elektronik olarak açıp kapatır
• Röle ve motor gibi endüktif yüklerde koruma diyodu kullanılmalıdır

Kullanım Alanları

• Pozitif besleme tarafı anahtarlama devreleri
• Ses yükselteçlerinin sürücü katları
• Tamamlayıcı ve yarı tamamlayıcı yükselteç devreleri
• LED ve aydınlatma kontrol devreleri
• Röle sürücü uygulamaları
• Uygun akımlı küçük DC motor kontrolü
• Güç ve sinyal yükseltme devreleri
• Elektronik eğitim ve prototipleme çalışmaları
• Elektronik cihaz bakım ve onarım uygulamaları

Ek Bilgiler

• BD138, PNP tipi orta güçlü bir bipolar transistördür
• BD137, BD138’in tamamlayıcı NPN modelidir
• BD138’in VCEO değeri −60V’tur; −80V değeri BD140 modeline aittir
• 1,5A değeri mutlak maksimum sürekli kolektör akımıdır ve önerilen normal çalışma akımı değildir
• 3A darbeli akım değeri sürekli çalışma için kullanılamaz
• 12,5W güç değeri, transistör gövdesi 25°C sıcaklıkta tutulduğunda geçerlidir
• Yüksek güç uygulamalarında uygun soğutucu ve elektriksel izolasyon gerekebilir
• Pratik çalışma akımı; beyz sürme akımına, soğutmaya, ortam sıcaklığına ve güç kaybına bağlıdır
• DC akım kazancı ürünün BD138-10 veya BD138-16 varyantına göre değişebilir
• Ürün üzerindeki marka ve ek kod üretim partisine göre farklılık gösterebilir
• Gövde görünümü ve bacak biçimi üreticiye göre değişebilir
• Bağlantı yapılmadan önce ürünün pin dizilimi kontrol edilmelidir

Ürün Datasheet

BD138 Datasheet

Paket İçeriği

• 1 Adet BD138 PNP BJT Güç Transistörü – TO-126