BC559 PNP BJT Transistör – TO-92

BC559, düşük gürültülü küçük sinyal yükseltme ve düşük akımlı anahtarlama uygulamalarında kullanılan PNP tipi bir BJT transistördür. Beyz gerilimi emetör gerilimine göre düşürüldüğünde iletime geçerek emetör ile kolektör arasındaki akım yolunun kontrol edilmesini sağlar.

BC559; ses sinyali yükseltme, sensör çıkışları, sinyal işleme, LED kontrolü ve pozitif besleme tarafı anahtarlama uygulamalarında kullanılabilir. TO-92 bacaklı paket yapısı breadboard, pertinaks ve baskı devre kartlarında kullanıma uygundur.

Teknik Özellikler

• Ürün Kodu: BC559
• Transistör Tipi: PNP BJT
• Yarı İletken Yapısı: Silikon
• Kolektör-Emetör Gerilimi (VCEO): −30V
• Kolektör-Beyz Gerilimi (VCBO): −30V
• Emetör-Beyz Gerilimi (VEBO): −5V
• Maksimum Sürekli Kolektör Akımı: −100mA
• Toplam Güç Dağılımı: 500mW
• DC Akım Kazancı (hFE): Ürün varyantına ve ölçüm koşullarına göre değişir
• BC559B Kazanç Sınıfı: Orta kazanç grubu
• BC559C Kazanç Sınıfı: Yüksek kazanç grubu
• Geçiş Frekansı: En az 150MHz, belirtilen ölçüm koşullarında
• Öne Çıkan Yapı: Düşük gürültülü küçük sinyal transistörü
• Paket Tipi: TO-92
• Montaj Tipi: Bacaklı
• Bacak Sayısı: 3

BC559 Bacak Yapısı

BC559 transistör; kolektör, beyz ve emetör olmak üzere üç bağlantı bacağına sahiptir. Transistörün doğru çalışabilmesi için her bacağın devrede uygun noktaya bağlanması gerekir.

• 1. Bacak – Kolektör (Collector – C): Kontrol edilen yükün akım yoluna bağlanan bacaktır. PNP anahtarlama devrelerinde yük çoğunlukla kolektör ile GND hattı arasına bağlanır.
• 2. Bacak – Beyz (Base – B): Transistörün iletim ve kesim durumunu kontrol eden bacaktır. Beyz akımı uygun değerde seri bir dirençle sınırlandırılmalıdır.
• 3. Bacak – Emetör (Emitter – E): PNP anahtarlama devrelerinde çoğunlukla pozitif besleme hattına bağlanan bacaktır.

Verilen onsemi BC559 datasheet’inde pin numaraları 1: Kolektör, 2: Beyz ve 3: Emetör şeklindedir. Farklı üreticilerin BC559 modellerinde bacak sıralaması değişebileceğinden bağlantı yapılmadan önce kullanılan ürünün üretici bilgisi ve datasheet’i kontrol edilmelidir.

PNP Transistör Nasıl Çalışır?

BC559’un emetör bacağı pozitif besleme hattına bağlandığında transistörün kapalı kalması için beyz geriliminin emetör gerilimine yakın olması gerekir. Beyz gerilimi uygun bir direnç üzerinden emetör geriliminden daha düşük seviyeye çekildiğinde transistör iletime geçer.

BC559 iletime geçtiğinde pozitif beslemeden emetöre, ardından kolektöre ve bağlı yüke doğru akım geçer. Beyz gerilimi tekrar emetör gerilimine yaklaştırıldığında transistör kesime geçer ve yük akımı durur.

PNP transistörlerin kontrol mantığı NPN transistörlere göre terstir. NPN transistörde beyz bacağına pozitif yönde kontrol akımı uygulanırken PNP transistörde beyz gerilimi emetör geriliminden daha düşük seviyeye çekilir.

Bağlantı ve Kullanım

• PNP anahtarlama devrelerinde emetör çoğunlukla pozitif besleme hattına bağlanır
• Yük genellikle kolektör bacağı ile GND hattı arasına bağlanır
• Beyz bacağına seri akım sınırlama direnci bağlanmalıdır
• Beyz gerilimi emetör gerilimine yaklaştığında transistör kapanır
• Beyz gerilimi emetör geriliminden yeterince düşük olduğunda transistör iletime geçer
• LED kullanımında LED’e seri akım sınırlama direnci eklenmelidir
• Mikrodenetleyiciyle kullanımda kontrol ve besleme gerilim seviyeleri dikkate alınmalıdır
• Besleme gerilimi mikrodenetleyici çıkışından yüksekse ek sürücü katı gerekebilir
• Röle ve motor gibi endüktif yüklerde uygun ters gerilim koruma diyodu kullanılmalıdır
• Transistörün 100mA sürekli kolektör akımı sınırı aşılmamalıdır
• Gerilim, akım ve güç sınırları birlikte değerlendirilmelidir
• Bağlantı yapılmadan önce bacak sıralaması kontrol edilmelidir

PNP Transistör ile LED Anahtarlama Uygulaması

Görseldeki PNP LED anahtarlama uygulaması, yük akımı ve devre elemanları BC559’un teknik sınırlarına uygun seçildiğinde BC559 transistör ile de yapılabilir.

Bu uygulamada BC559’un emetör bacağı pozitif besleme hattına bağlanır. LED ve LED akım sınırlama direnci transistörün kolektör tarafındaki yük yolunda bulunur.

Butona basıldığında beyz bacağı, beyz direnci üzerinden daha düşük bir gerilime çekilir. Beyz-emetör gerilim farkının oluşmasıyla BC559 iletime geçer ve pozitif beslemeden LED’e doğru akım geçmeye başlar. Böylece LED yanar.

Buton bırakıldığında beyz gerilimi emetör gerilimine yaklaşır. BC559 kesime geçer, yük akımı durur ve LED söner.

• Beyz direnci, BC559’un beyz akımını sınırlandırır
• LED direnci, LED üzerinden geçen akımı sınırlandırarak LED’i korur
• BC559, yükün pozitif besleme bağlantısını elektronik olarak açıp kapatır
• PNP transistörün kontrol mantığı NPN transistöre göre ters çalışır

Aynı yüksek taraf anahtarlama mantığıyla BC559’un teknik sınırlarını aşmayan buzzer ve düşük akımlı yükler kontrol edilebilir. Röle gibi endüktif yüklerde transistörü ters gerilim darbelerinden korumak için uygun bir koruma diyodu kullanılmalıdır.

Kullanım Alanları

• Düşük gürültülü küçük sinyal yükseltme devreleri
• Ses yükselteçlerinin giriş ve sürücü katları
• Mikrofon ve ses sinyali devreleri
• Sinyal işleme uygulamaları
• LED anahtarlama devreleri
• Pozitif besleme tarafı anahtarlama uygulamaları
• Sensör çıkış kontrol devreleri
• Buzzer kontrol uygulamaları
• Düşük akımlı röle sürücü devreleri
• Elektronik eğitim ve deney uygulamaları
• Prototipleme ve elektronik onarım çalışmaları

Ek Bilgiler

• BC559, PNP tipi düşük gürültülü bir bipolar transistördür
• Küçük ses ve sinyal seviyelerinin yükseltilmesinde kullanılabilir
• BC549 NPN transistörün tamamlayıcı PNP modeli olarak kullanılabilir
• PNP transistörlerin bağlantı ve kontrol mantığı NPN transistörlerden farklıdır
• 100mA değeri mutlak maksimum sürekli kolektör akımıdır ve normal çalışma akımı olarak değerlendirilmemelidir
• Pratik yük akımı; beyz sürme akımına, ortam sıcaklığına, güç dağılımına ve devre koşullarına bağlıdır
• DC akım kazancı BC559B ve BC559C gibi kazanç sınıflarına göre değişebilir
• Ürün üzerindeki ek harf, transistörün kazanç sınıfını gösterebilir
• Ürün üzerindeki marka ve işaretleme üretim partisine göre farklılık gösterebilir
• Gövde görünümü ve bacak biçimi üreticiye göre değişebilir
• Farklı üreticilerin BC559 modellerinde pin dizilimi değişebileceğinden datasheet kontrol edilmelidir

Ürün Datasheet

BC559 Datasheet

Paket İçeriği

• 1 Adet BC559 PNP BJT Transistör – TO-92