BT136 4A 600V TRIAC – TO-220AB

BT136, alternatif akımla çalışan yüklerin elektronik olarak anahtarlanması ve güçlerinin kontrol edilmesi için kullanılan çift yönlü bir TRIAC modelidir. Gate terminaline uygulanan uygun tetikleme akımıyla T1 ve T2 terminalleri arasındaki AC akım yolu iletime geçirilir.

BT136; akkor lamba dimmerleri, rezistif ısıtıcı kontrolü, genel amaçlı AC anahtarlama ve uygun özellikteki AC motor kontrol devrelerinde kullanılabilir. TO-220AB paket yapısı sayesinde gerektiğinde uygun bir soğutucuya monte edilebilir.

Teknik Özellikler

• Ürün Kodu: BT136-600
• Yarı İletken Tipi: Dört bölgeli TRIAC
• Çalışma Yapısı: Çift yönlü AC anahtarlama
• Tekrarlayan Tepe Kapalı Durum Gerilimi (VDRM): 600V
• Maksimum RMS İletim Akımı (IT(RMS)): 4A
• 4A Ölçüm Koşulu: Tam sinüs dalgasında, montaj yüzeyi sıcaklığı en fazla 107°C olduğunda
• Tekrarlamayan Tepe İletim Akımı (ITSM): 25A, 20ms süreyle
• Tekrarlamayan Tepe İletim Akımı (ITSM): 27A, 16,7ms süreyle
• İletim Durumu Gerilimi: En fazla 1,7V, belirtilen ölçüm koşullarında
• Gate Tetikleme Gerilimi: Bağlantılı referans datasheette en fazla 1,5V
• Gate Tetikleme Akımı: TRIAC varyantına ve tetikleme bölgesine göre değişir
• Standart BT136 için Gate Tetikleme Akımı: İlk üç bölgede en fazla 35mA
• Dördüncü Bölge Gate Tetikleme Akımı: En fazla 70mA
• Maksimum Jonksiyon Sıcaklığı: 125°C
• Paket Tipi: TO-220AB / SOT78
• Montaj Tipi: Bacaklı
• Bacak Sayısı: 3

BT136 Bacak Yapısı

BT136; iki ana terminal ve bir gate terminali olmak üzere üç bağlantı bacağına sahiptir. TRIAC bacaklarının görevleri BJT transistör ve MOSFET bağlantılarından farklıdır.

• 1. Bacak – T1 / MT1 / A1: TRIAC’ın birinci ana akım terminalidir. Gate tetikleme devresinin referans terminali olarak da kullanılır.
• 2. Bacak – T2 / MT2 / A2: Kontrol edilen AC yükün ana akım yoluna bağlanan ikinci terminaldir.
• 3. Bacak – Gate (G): TRIAC’ın iletime geçmesini sağlayan tetikleme terminalidir. Gate akımı uygun bir dirençle sınırlandırılmalıdır.

Verilen BT136 datasheet’inde bacak sıralaması 1: T1, 2: T2 ve 3: Gate şeklindedir. TO-220AB paketin metal montaj yüzeyi T2 terminaline elektriksel olarak bağlıdır.

Farklı üreticilere ait BT136 ürünlerinde gövde görünümü, ek kodlar veya elektriksel değerler değişebileceğinden bağlantı öncesinde kullanılan ürünün datasheet’i kontrol edilmelidir.

TRIAC Nasıl Çalışır?

BT136, alternatif akımın hem pozitif hem de negatif yarım periyotlarında akım iletebilir. Gate terminaline yeterli tetikleme akımı uygulandığında T1 ile T2 arasındaki akım yolu açılır.

Gate tetikleme sinyali kaldırıldıktan sonra TRIAC, üzerinden geçen akım tutma akımının altına düşene kadar iletimde kalır. AC devrelerde bu durum genellikle akımın sıfır geçiş noktasında gerçekleşir.

Faz kontrol devrelerinde TRIAC’ın her yarım periyotta hangi anda tetikleneceği değiştirilir. Erken tetikleme yüke daha fazla, geç tetikleme ise daha az ortalama güç aktarılmasını sağlar.

Bağlantı ve Kullanım

• BT136 ağırlıklı olarak alternatif akım anahtarlama uygulamalarında kullanılır
• Kontrol edilecek yük, TRIAC’ın ana terminalleriyle seri bağlanmalıdır
• Gate akımı uygun değerde bir dirençle sınırlandırılmalıdır
• Faz kontrolü için direnç, potansiyometre, kondansatör ve DIAC içeren tetikleme ağı kullanılabilir
• Endüktif yüklerde uygun RC snubber devresi ve EMI filtresi gerekebilir
• Yük akımına göre soğutucu ihtiyacı hesaplanmalıdır
• Metal montaj yüzeyinin T2 terminaline bağlı olduğu dikkate alınmalıdır
• Ortak soğutucu kullanımında elektriksel izolasyon gerekebilir
• Şebeke hattına uygun sigorta ve aşırı akım koruması kullanılmalıdır
• PCB üzerinde yeterli kaçak ve yalıtım mesafesi bırakılmalıdır
• Bağlantı yapılmadan önce T1, T2 ve Gate bacakları kontrol edilmelidir

BT136, BT137 ve BT138 ile AC Güç Kontrolü

Görseldeki AC güç kontrol uygulaması, yük akımı ve devre elemanları BT136’nın teknik sınırlarına uygun seçildiğinde BT136 TRIAC ile gerçekleştirilebilir.

Bu uygulamada direnç, potansiyometre ve kondansatörden oluşan zamanlama ağı her AC yarım periyodunda kondansatörü şarj eder. Kondansatör gerilimi DB3 DIAC’ın tetikleme seviyesine ulaştığında DIAC iletime geçerek BT136’nın gate terminaline kısa süreli bir tetikleme akımı gönderir.

Potansiyometrenin değeri değiştirildiğinde kondansatörün şarj süresi ve TRIAC’ın tetiklenme anı değişir. Böylece uygun bir akkor lambaya aktarılan ortalama güç ve lambanın parlaklığı ayarlanabilir.

• Potansiyometre TRIAC’ın tetiklenme zamanını ayarlar
• Kondansatör her yarım periyotta şarj ve deşarj olur
• DIAC gate terminaline keskin bir tetikleme darbesi sağlar
• Gate direnci BT136’nın tetikleme akımını sınırlandırır
• BT136 AC yük üzerinden geçen akımın iletim açısını kontrol eder

Önemli devre notu: Görsel, çalışma prensibini anlatan temsili bir eğitim görselidir. Fiziksel dimmer devresinde lamba ile TRIAC şebeke hattına seri bağlanmalıdır. Görsel doğrudan üretim veya şebeke bağlantı şeması olarak kullanılmamalıdır.

Şebeke gerilimi ölümcül elektrik çarpması ve yangın riski oluşturur. Uygulamada uygun sigorta, şebeke sınıfı X2 kondansatör, gerilim ve güç değerleri uygun dirençler, yalıtımlı potansiyometre mili, kapalı muhafaza ve yeterli PCB izolasyon mesafeleri kullanılmalıdır. Şebeke gerilimli çalışmalar yalnızca gerekli teknik bilgiye sahip kişiler tarafından yapılmalıdır.

Kullanım Alanları

• Akkor lamba parlaklık kontrol devreleri
• Rezistif ısıtıcı güç kontrolü
• Genel amaçlı AC yük anahtarlama
• Uygun özellikteki universal motorların hız kontrolü
• Fan ve küçük ev aleti kontrol devreleri
• Solid state röle uygulamaları
• Elektronik termostat ve ısı kontrol sistemleri
• AC faz kontrol devreleri
• Elektronik eğitim ve deney uygulamaları

Ek Bilgiler

• BT136, dört bölgede tetiklenebilen çift yönlü bir TRIAC modelidir
• 600V değeri tekrarlayan tepe kapalı durum gerilimini ifade eder
• 4A değeri uygun termal koşullardaki mutlak maksimum RMS akımdır
• 4A değeri doğrudan önerilen sürekli çalışma akımı olarak değerlendirilmemelidir
• 25A darbe akımı yalnızca kısa süreli ve tekrarlamayan durumlar için geçerlidir
• Gate tetikleme akımı BT136, BT136F, BT136G ve benzeri varyantlara göre değişebilir
• Metal montaj yüzeyi T2 terminaline elektriksel olarak bağlıdır
• Her LED lamba faz kesme yöntemiyle dim edilemez; yalnızca uyumlu ve dim edilebilir ürünler kullanılmalıdır
• Endüktif yüklerde TRIAC seçimi, snubber devresi ve elektromanyetik girişim filtrelemesi ayrıca değerlendirilmelidir
• Ürün üzerindeki marka ve ek kod üretim partisine göre farklılık gösterebilir
• Bağlantı yapılmadan önce ürünün üretici datasheet’i kontrol edilmelidir

Ürün Datasheet

BT136 Triyak Teknik Döküman

Paket İçeriği

• 1 Adet BT136 4A 600V TRIAC – TO-220AB