BC307 PNP BJT Transistör TO-92

BC307, genel amaçlı anahtarlama ve düşük güçlü sinyal yükseltme uygulamalarında kullanılan PNP tipi bipolar jonksiyon transistörüdür. TO-92 plastik paket yapısına sahip olan ürün; sinyal anahtarlama, küçük sinyal amplifikasyonu, LED kontrolü ve düşük akımlı yük sürme uygulamalarında kullanılabilir.

45V kolektör-emetör gerilim sınıfı ve 100mA sürekli kolektör akımı ile düşük güçlü analog ve dijital devreler için uygun bir PNP transistör seçeneğidir.

Teknik Özellikler

• Model: BC307
• Transistör Tipi: PNP BJT
• Malzeme: Silisyum
• Kolektör-Emetör Gerilimi (VCEO): 45V
• Kolektör-Baz Gerilimi (VCBO): 50V
• Emetör-Baz Gerilimi (VEBO): 5V
• Maksimum Sürekli Kolektör Akımı (IC): 100mA
• Tepe Kolektör Akımı (ICM): 200mA sınıfı
• Toplam Güç Kaybı: Üretici ve montaj koşullarına bağlı olarak yaklaşık 350-500mW sınıfı
• DC Akım Kazancı (hFE): Üretici ve BC307 varyantına göre değişir
• Geçiş Frekansı (fT): 100MHz ve üzeri sınıf
• Paket Tipi: TO-92
• Montaj Tipi: THT / Delikli Montaj
• Temel Kullanım: Genel amaçlı anahtarlama ve yükseltme

Not: BC307 farklı üreticiler tarafından üretilmiş eski ve yaygın bir transistör ailesidir. Pin dizilimi, güç kaybı, hFE ve bazı dinamik parametreler üreticiye göre değişebildiğinden kullanılan komponentin üzerindeki üretici kodu ve datasheet bilgileri esas alınmalıdır.

BC307 Pin Yapısı ve PNP Anahtarlama Örneği

Pin Dizilimi Uyarısı: Görselde ön yüzden düz yüzüne bakıldığında 1-Kolektör, 2-Baz ve 3-Emetör pin dizilimi gösterilmektedir. Bu dizilim Motorola/onsemi BC307 versiyonlarıyla uyumludur. Ancak Philips/NXP BC307 versiyonunda 1-Emetör, 2-Baz ve 3-Kolektör dizilimi kullanılmıştır. PCB tasarımı veya komponent değişimi yapılmadan önce kullanılan gerçek ürünün datasheet'i kontrol edilmelidir.

PNP Transistör Çalışma Prensibi

BC307 bir PNP BJT transistördür. PNP transistörlerde emetör genellikle devrenin daha pozitif besleme tarafına bağlanır. Baz gerilimi emetöre göre yeterince düşük seviyeye çekildiğinde transistör iletime geçer.

Silisyum PNP transistörlerde baz-emetör jonksiyonu iletim sırasında tipik olarak yaklaşık 0.6-0.7V mertebesinde ileri polarmalanır.

VB ≈ VE - 0.6…0.7V → İletim

Bu özellik BC307'nin pozitif besleme hattı üzerinden yük anahtarlamak için kullanılmasına olanak sağlar.

45V Kolektör-Emetör Gerilimi

BC307 için maksimum kolektör-emetör gerilim sınıfı 45V'tur.

|VCEO| = 45V

Bu değer transistörün mutlak maksimum sınırıdır. Devrenin sürekli olarak bu sınıra yakın çalıştırılması önerilmez ve gerilim darbeleri için gerekli güvenlik payı bırakılmalıdır.

100mA Kolektör Akımı

BC307'nin maksimum sürekli kolektör akımı 100mA sınıfındadır.

|IC|max = 100mA

100mA değeri mutlak maksimum sınırdır. Gerçek devrede kullanılabilecek güvenli akım; ortam sıcaklığı, güç kaybı, çalışma modu ve transistörün doyum şartlarına göre daha düşük seçilebilir.

DC Akım Kazancı - hFE

Bir BJT transistörde hFE, kolektör akımının baz akımına oranını ifade eden DC akım kazancıdır.

hFE = IC / IB

BC307'nin hFE değeri üretici, kazanç sınıfı, kolektör akımı ve çalışma koşullarına göre değişir. Örneğin Philips BC307 datasheet'inde IC = 2mA ve VCE = 5V şartlarında hFE değeri 125 ile 455 arasında belirtilmiştir.

Bu nedenle anahtarlama devrelerinde baz direnci yalnızca nominal hFE değerine güvenilerek hesaplanmamalıdır.

Geçiş Frekansı

BC307 küçük sinyal uygulamalarında kullanılabilecek yüksek frekans karakteristiğine sahiptir. Philips datasheet'inde geçiş frekansı belirli test koşullarında minimum 100MHz olarak belirtilmektedir.

fT ≥ 100MHz sınıfı

Kesin fT değeri üreticiye göre değişebilir. Bu nedenle görseldeki 130MHz değeri tüm BC307 üreticileri için sabit bir karakteristik olarak değerlendirilmemelidir.

Anahtarlama Devresinde Kullanım

BC307, küçük yüklerin pozitif besleme tarafından kontrol edildiği high-side anahtarlama devrelerinde kullanılabilir.

Görselde emetör +5V beslemeye bağlanmış ve LED yükü kolektör tarafına yerleştirilmiştir. Baz gerilimi emetöre göre düşük seviyeye çekildiğinde transistör iletime geçerek LED üzerinden akım akmasını sağlar.

Baz Direnci

BC307'nin baz terminaline kontrol devresinden doğrudan sınırsız akım uygulanmamalıdır. Baz akımını sınırlamak amacıyla uygun seri direnç kullanılmalıdır.

Baz direnci yaklaşık olarak aşağıdaki bağıntıyla hesaplanabilir:

RB ≈ (VE - VCONTROL - VBE) / IB

Görselde kullanılan 4.7kΩ direnç yalnızca örnek bir devre değeridir. Uygun değer besleme gerilimine, yük akımına ve kontrol devresine göre hesaplanmalıdır.

Baz-Emetör Pull-Up Direnci

High-side PNP anahtarlama uygulamalarında baz ile emetör arasına pull-up direnci bağlanması transistörün kontrol sinyali olmadığında güvenilir şekilde kapalı kalmasına yardımcı olur.

Görseldeki 10kΩ direnç bu amaçla kullanılmıştır. Ancak 10kΩ değeri tüm uygulamalar için zorunlu veya sabit değildir.

LED Sürme Uygulaması

BC307 düşük akımlı LED'lerin anahtarlanmasında kullanılabilir. LED'e seri olarak akım sınırlama direnci bağlanmalıdır.

LED direnci yaklaşık olarak aşağıdaki formülle hesaplanabilir:

RLED ≈ (VSUPPLY - VF(LED) - VCE(sat)) / ILED

Görseldeki 330Ω direnç 5V seviyesinde kullanılan tipik örneklerden biridir ancak LED'in ileri gerilimine ve hedeflenen akıma göre yeniden hesaplanmalıdır.

Doyum Gerilimi

BC307 anahtar olarak tamamen iletime sürüldüğünde kolektör-emetör arasında küçük bir doyum gerilimi oluşur.

Philips datasheet'inde IC = 100mA ve IB = 5mA test koşulunda maksimum kolektör-emetör doyum gerilimi yaklaşık 600mV olarak belirtilmiştir.

Anahtarlama devresi tasarlanırken transistörün düşük VCE(sat) bölgesinde çalışabilmesi için yeterli baz akımı sağlanmalıdır.

Güç Kaybı

Transistörün üzerinde oluşan yaklaşık güç kaybı aktif çalışma bölgesinde aşağıdaki bağıntıyla hesaplanabilir:

P ≈ |VCE| × |IC|

BC307'nin maksimum güç kaybı paket, üretici, PCB montajı ve ortam sıcaklığına bağlıdır. Örneğin Philips BC307 için 25°C ortam sıcaklığında uygun PCB montaj koşulunda 500mW belirtilirken Motorola datasheet'inde farklı termal koşullar için farklı güç sınırları verilmiştir.

Bu nedenle 500mW değeri her koşulda güvenli sürekli çalışma gücü olarak değerlendirilmemelidir.

Endüktif Yüklerin Sürülmesi

BC307 röle, küçük bobin veya benzeri endüktif yüklerin sürülmesinde kullanılacaksa yük akımının transistör sınırları içerisinde olduğundan emin olunmalıdır.

Endüktif yük enerjisi kesildiğinde yüksek ters gerilim oluşturabileceği için uygun flyback diyot veya başka bir transient koruma yöntemi kullanılmalıdır.

BC307 ve BC307B Farkı

BC307 ailesinde harf eki genellikle DC akım kazancı sınıfını belirtir. Örneğin Philips datasheet'inde:

• BC307: hFE 125 - 455 sınıfı
• BC307B: hFE 222 - 455 sınıfı

Bu nedenle üzerinde yalnızca BC307 yazan ürün ile BC307B veya başka kazanç sınıfındaki varyantların hFE aralıkları aynı kabul edilmemelidir.

Devre Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• BC307 PNP tipi bipolar transistördür
• Maksimum kolektör-emetör gerilimi 45V sınıfındadır
• Maksimum sürekli kolektör akımı 100mA'dır
• 100mA mutlak maksimum sınıra karşılık gelir; tasarım payı bırakılmalıdır
• Baz terminalinde uygun akım sınırlama direnci kullanılmalıdır
• Anahtarlama tasarımında yalnızca nominal hFE değerine güvenilmemelidir
• Endüktif yüklerde flyback veya uygun transient koruması kullanılmalıdır
• Güç kaybı ortam sıcaklığına ve montaj koşullarına bağlıdır
• hFE ve fT değerleri üreticiye göre değişebilir
• BC307 pin dizilimi üreticiye göre farklı olabilir
• PCB tasarımından önce gerçek komponentin pinout'u doğrulanmalıdır

Kullanım Alanları

• Genel amaçlı sinyal anahtarlama
• Küçük sinyal yükselteç devreleri
• LED sürme devreleri
• High-side PNP anahtarlama
• Düşük akımlı yük kontrolü
• Ses ve analog sinyal devreleri
• Transistörlü kontrol devreleri
• Sinyal tersleme uygulamaları
• Hobi elektroniği
• Elektronik eğitim ve deney projeleri

Paket İçeriği

• 1 Adet BC307 PNP BJT Transistör TO-92