DB3 Diyak 28-36V DO-35

DB3, AC güç kontrol ve tetikleme devrelerinde kullanılan çift yönlü bir DIAC yarı iletkenidir. Özellikle TRIAC tetikleme devrelerinde sabit bir gerilim eşiği oluşturarak Gate terminaline kısa süreli tetikleme darbesi sağlamak amacıyla kullanılır.

DB3, uçları arasındaki gerilim yaklaşık 28V ile 36V arasındaki breakover seviyesine ulaşıncaya kadar yüksek dirençli durumda kalır. Gerilim tetikleme seviyesine ulaştığında hızlı şekilde iletime geçer. Tipik breakover gerilimi yaklaşık 32V'tur.

Teknik Özellikler

• Model: DB3
• Komponent Tipi: DIAC / Çift Yönlü Tetikleme Elemanı
• Breakover / Tetikleme Gerilimi (VBO): 28V – 36V
• Tipik Breakover Gerilimi: 32V
• Breakover Gerilim Simetrisi: Maksimum 3V
• Breakover Akımı (IBO): Maksimum 50µA
• Tekrarlayan Tepe İletim Akımı (ITRM): Maksimum 2A
• ITRM Test Koşulu: tp = 20µs, f = 120Hz
• Dinamik Breakover Gerilimi (ΔV): Minimum 5V
• Çıkış Gerilimi (VO): Minimum 5V
• Yükselme Süresi (tr): Maksimum 2µs
• Kaçak Akım (IR): Maksimum 10µA
• Çalışma Junction Sıcaklığı: -40°C ile +125°C
• Paket Tipi: DO-35
• Montaj Tipi: THT / Eksenel
• Terminal Sayısı: 2
• Çalışma Yapısı: Çift Yönlü / Bidirectional
• Polarite: Yok

DB3 Diyak Yapısı ve TRIAC Tetikleme Devresi

Çalışma Prensibi

DB3 çift yönlü çalışan bir tetikleme elemanıdır. Klasik doğrultucu diyotlardan farklı olarak belirli bir anot ve katot yönüne sahip değildir. İki terminali A1 ve A2 olarak ifade edilebilir ve her iki polaritede benzer şekilde çalışır.

DB3'ün uçları arasındaki gerilim breakover değerinin altında olduğunda yalnızca çok düşük seviyede kaçak akım geçer. Gerilim yaklaşık 28V – 36V seviyesine ulaştığında DIAC hızlı şekilde iletime geçer ve bağlı devrede bir tetikleme darbesi oluşturur.

VBO = 28V – 36V

VBO Tipik ≈ 32V

Çift Yönlü Çalışma

DB3 pozitif ve negatif gerilim yönlerinde çalışabilir. Bu özellik AC sistemlerde özellikle önemlidir; çünkü AC sinyalinin her iki yarım periyodunda da tetikleme gerçekleştirilebilir.

Breakover geriliminin pozitif ve negatif yönleri arasındaki fark maksimum 3V seviyesindedir. Bu simetrik davranış TRIAC'ın iki yarım periyotta daha dengeli tetiklenmesine yardımcı olur.

TRIAC Tetikleme Devresi

DB3'ün en yaygın kullanım alanı TRIAC Gate tetiklemesidir. Görselde AC kaynağa bağlı direnç veya potansiyometre ile kondansatörden oluşan bir RC zamanlama devresi gösterilmektedir.

AC yarım periyodu başladığında kondansatör R/Pot üzerinden şarj olmaya başlar. Kondansatör üzerindeki gerilim DB3'ün breakover seviyesine ulaştığında DIAC hızlı şekilde iletime geçer ve kondansatörde depolanan enerji TRIAC Gate terminaline aktarılır.

TRIAC tetiklendikten sonra AC yarım periyodunun kalan kısmında yük üzerinden akım geçirir. AC akımı sıfır geçişine ulaştığında TRIAC kapanır ve sonraki yarım periyotta şarj-tetikleme işlemi yeniden başlar.

Faz Kontrolü

RC zamanlama devresindeki potansiyometre değeri değiştirilerek kondansatörün DB3 breakover gerilimine ulaşma süresi ayarlanabilir. Böylece TRIAC'ın AC yarım periyodu içerisindeki tetiklenme açısı değiştirilir.

Erken tetikleme durumunda yük daha uzun süre enerji alırken, geç tetiklemede yükün aldığı ortalama güç azalır. Bu çalışma prensibi klasik AC dimmer ve uygun motor hız kontrol devrelerinin temelini oluşturur.

2A ITRM Değeri

DB3 için belirtilen 2A değeri sürekli çalışma akımı değildir. Bu değer üretici datasheet'inde ITRM – tekrarlayan tepe iletim akımı olarak tanımlanmıştır.

2A değeri yalnızca 20µs darbe süresi ve 120Hz tekrar frekansı koşulunda geçerlidir:

ITRM = 2A @ tp = 20µs, f = 120Hz

DB3 yüksek akımlı bir yükü sürekli taşımak için tasarlanmamıştır. Görevi TRIAC veya benzeri güç elemanını tetiklemek amacıyla kısa süreli akım darbeleri oluşturmaktır.

Breakover Akımı

DB3 için maksimum breakover akımı 50µA olarak belirtilmektedir. Bu düşük tetikleme akımı, RC zamanlama devrelerinde kondansatörde depolanan enerjinin hızlı şekilde TRIAC Gate terminaline aktarılmasına imkan verir.

DO-35 Paket Yapısı

DB3 eksenel bağlantılı DO-35 kılıfta üretilir. İki bacaklı THT yapısı sayesinde standart PCB, delikli plaket ve prototip uygulamalarında kolaylıkla kullanılabilir.

DIAC çift yönlü olduğu için klasik diyotlarda olduğu gibi anot-katot polaritesi bulunmaz. Bu nedenle DB3'ün iki terminalinin devrede yer değiştirmesi temel çalışma yönü açısından fark oluşturmaz.

Dimmer Devrelerinde Kullanım

DB3, özellikle TRIAC tabanlı faz kontrollü dimmer devrelerinde yaygın şekilde kullanılır. Potansiyometre ve kondansatör ile oluşturulan RC ağı, TRIAC'ın her yarım periyotta ne zaman tetikleneceğini belirler.

Bu yöntem akkor lamba parlaklık kontrolü ve uygun rezistif AC yüklerin güç kontrolünde kullanılabilir.

Motor Hız Kontrolü

Uygun AC motor tiplerinde TRIAC ve DB3 kullanılarak faz açısı kontrolü gerçekleştirilebilir. Potansiyometrenin değiştirilmesi TRIAC'ın tetiklenme zamanını, dolayısıyla motora aktarılan ortalama gücü değiştirir.

Her AC motor faz açısı yöntemiyle hız kontrolüne uygun değildir. Motor tipi ve sürme yöntemi uygulamaya göre değerlendirilmelidir.

Şebeke Geriliminde Kullanım

DB3 sıklıkla 220-230V AC şebeke gerilimiyle çalışan TRIAC kontrol devrelerinde kullanılır. Ancak DB3'ün 28-36V tetikleme değeri, cihazın yalnızca 36V sistemlerde kullanılabileceği anlamına gelmez.

28-36V değeri DIAC'ın kendi uçları arasındaki breakover gerilimidir. RC zamanlama ağı şebeke geriliminden bu tetikleme seviyesini oluşturur.

Şebeke gerilimli devrelerde elektrik çarpması ve yangın riski bulunduğundan uygun sigorta, izolasyon, PCB creepage/clearance mesafeleri ve şebeke sınıfı komponentler kullanılmalıdır.

Devre Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• DB3 çift yönlü bir DIAC tetikleme elemanıdır
• Breakover gerilimi 28V – 36V aralığındadır
• Tipik breakover gerilimi yaklaşık 32V'tur
• DB3'ün anot-katot polaritesi bulunmaz
• 2A değeri sürekli akım değildir
• 2A değeri 20µs ve 120Hz koşulundaki tekrarlayan tepe iletim akımıdır
• DB3 doğrudan yüksek güçlü yük sürmek amacıyla kullanılmaz
• En yaygın kullanım alanı TRIAC Gate tetiklemesidir
• RC zamanlama ağı tetikleme açısını belirler
• Potansiyometre ve kondansatör değerleri uygulamaya göre seçilmelidir
• Şebeke gerilimli uygulamalarda gerekli elektrik güvenliği önlemleri alınmalıdır

Kullanım Alanları

• TRIAC Gate tetikleme devreleri
• SCR tetikleme uygulamaları
• AC faz kontrol devreleri
• Akkor lamba dimmer devreleri
• Rezistif yük güç kontrolü
• Uygun AC motor hız kontrol devreleri
• Elektronik balast başlangıç devreleri
• RC tetikleme ve zamanlama devreleri
• AC anahtarlama uygulamaları
• Elektronik eğitim ve deney projeleri

• Ürün Datasheet

DB3 Diyak Teknik Döküman

Paket İçeriği

• 1 Adet DB3 Diyak 28-36V DO-35