2K PTC Termistör 2kΩ 85°C Anahtarlama Sıcaklığı

2K 85°C PTC Termistör, sıcaklık yükseldikçe elektriksel direnci artan pozitif sıcaklık katsayılı bir termistördür. Yaklaşık 25°C sıcaklıkta 2kΩ nominal direnç değerine sahiptir ve yaklaşık 85°C civarındaki karakteristik sıcaklık bölgesine ulaşıldığında direnç değeri belirgin şekilde yükselmeye başlar.

Bu özelliği sayesinde sıcaklık algılama, aşırı sıcaklık koruması, sıcaklık kompanzasyonu ve elektronik kontrol devrelerinde kullanılabilir. PTC'nin direnç değişimi bir gerilim bölücü devresi üzerinden ölçülerek mikrodenetleyici, karşılaştırıcı veya başka bir kontrol devresine sıcaklık bilgisi aktarılabilir.

Teknik Özellikler

• Ürün Tipi: PTC Termistör
• Nominal Direnç: Yaklaşık 2kΩ @ 25°C
• Karakteristik / Anahtarlama Sıcaklığı: Yaklaşık 85°C
• Sıcaklık Katsayısı: Pozitif (PTC)
• Çalışma Karakteristiği: Sıcaklık arttıkça direnç artar
• Temel Kullanım: Sıcaklık algılama, koruma ve kompanzasyon
• Montaj Tipi: THT / Delikli Montaj
• Terminal Sayısı: 2
• Polarite: Yoktur

Not: 2kΩ ve 85°C değerleri ürünün temel karakteristiğini ifade eder. Direnç toleransı, maksimum gerilim, maksimum güç, kesin anahtarlama sıcaklığı, gövde ölçüsü ve çalışma sıcaklığı aralığı üretici ve ürün serisine göre değişebilir.

2K 85°C PTC Çalışma Prensibi ve Örnek Devre

PTC Ne Anlama Gelir?

PTC, İngilizce Positive Temperature Coefficient ifadesinin kısaltmasıdır. Pozitif sıcaklık katsayılı termistörlerde sıcaklık yükseldikçe elektriksel direnç de yükselir.

Sıcaklık ↑ → Direnç ↑

Bu davranış özellikle belirli bir sıcaklık eşiğinin algılanması gereken koruma ve kontrol sistemlerinde kullanılabilir.

2kΩ Nominal Direnç

Ürün isminde bulunan 2K ifadesi termistörün yaklaşık 25°C sıcaklıktaki nominal direnç değerinin 2kΩ olduğunu belirtir.

R25 ≈ 2kΩ

PTC sabit değerli klasik bir direnç değildir. Sıcaklığa bağlı olarak direnç değeri değişir ve karakteristik sıcaklık bölgesinde direnç artışı çok daha belirgin hale gelebilir.

85°C Anahtarlama Sıcaklığı

85°C değeri PTC'nin sıcaklığa bağlı direnç karakteristiğinde belirgin değişimin gerçekleştiği yaklaşık karakteristik veya anahtarlama sıcaklığını ifade eder.

TREF ≈ 85°C

Sıcaklık bu bölgeye yaklaştığında PTC'nin direnci hızlı şekilde artabilir. Bu davranış sıcaklık sınırı algılama ve aşırı sıcaklık koruma devrelerinde kullanılabilir.

85°C değeri komponentin maksimum dayanabileceği sıcaklık anlamına gelmez. Maksimum çalışma ve depolama sıcaklıkları ürünün gerçek datasheet bilgisine göre değerlendirilmelidir.

Direnç - Sıcaklık Karakteristiği

PTC termistörün düşük sıcaklıklardaki direnci nispeten düşük ve daha kararlıdır. Karakteristik sıcaklık bölgesine ulaşıldığında direnç değeri belirgin şekilde yükselmeye başlar.

Görseldeki eğri bu temel davranışı göstermektedir. Gerçek direnç-sıcaklık eğrisinin şekli ve direnç değerleri üreticiye göre değişebilir.

Gerilim Bölücü ile Sıcaklık Algılama

Görselde PTC termistörün sabit bir dirençle birlikte gerilim bölücü olarak kullanıldığı örnek bağlantı gösterilmektedir.

Sabit direnç +5V tarafında, PTC ise GND tarafında kullanıldığında çıkış gerilimi yaklaşık olarak aşağıdaki formülle hesaplanabilir:

VOUT = VIN × RPTC / (RFIXED + RPTC)

Bu bağlantıda sıcaklık yükseldikçe PTC'nin direnci arttığı için VOUT gerilimi de yükselir.

VOUT noktası bir mikrodenetleyicinin ADC girişine veya analog karşılaştırıcı devresine bağlanarak sıcaklık artışı elektronik olarak algılanabilir.

Karşılaştırıcı ile Aşırı Sıcaklık Koruması

PTC'nin oluşturduğu gerilim bölücü çıkışı bir komparatör devresine uygulanabilir. Sıcaklık arttığında VOUT belirlenen eşik değerini geçtiğinde kontrol devresi çıkış üretebilir.

Bu çıkış kullanılarak fan çalıştırma, alarm verme, röle kapatma veya güç devresini devre dışı bırakma gibi işlemler gerçekleştirilebilir.

Mikrodenetleyici ile Kullanım

2K 85°C PTC, Arduino, ESP32, STM32, Raspberry Pi Pico ve ADC girişine sahip diğer mikrodenetleyicilerle kullanılabilir.

Gerilim bölücü çıkışı ADC üzerinden okunarak PTC direncindeki değişim takip edilebilir. Uygun yazılım eşikleri belirlenerek 85°C civarındaki sıcaklık bölgesine yaklaşılması algılanabilir.

Kesin sıcaklık ölçümü yapılacaksa yalnızca 2kΩ ve 85°C bilgilerinin yeterli olmadığı, üreticiye ait direnç-sıcaklık eğrisi veya tablo değerlerinin gerekli olduğu unutulmamalıdır.

Motor ve Transformatör Koruması

PTC termistör, motor sargısı, transformatör, bobin veya sıcaklığı izlenmek istenen başka bir bölgeye termal olarak yakın yerleştirilebilir.

Sıcaklık yükseldiğinde PTC direncindeki artış bir kontrol devresi tarafından algılanarak sistemin aşırı sıcaklığa karşı korunmasına yardımcı olabilir.

Güç Elektroniği Sıcaklık Koruması

MOSFET, güç transistörü, triyak, doğrultucu veya soğutucu gibi ısınan komponentlerin bulunduğu güç elektroniği sistemlerinde sıcaklık izleme amacıyla kullanılabilir.

PTC'nin doğrudan güç elemanını sürmesi yerine, direnç değişiminin uygun bir algılama ve kontrol devresi tarafından değerlendirilmesi tercih edilir.

Sıcaklık Kompanzasyonu

PTC termistörler sıcaklık algılamanın yanında, sıcaklığa bağlı karakteristiği değişen elektronik devrelerin davranışını dengelemek amacıyla da kullanılabilir.

Uygun analog devre içerisinde sıcaklık yükselmesine bağlı direnç artışı kullanılarak devredeki başka bir parametrenin sıcaklık etkisi kompanze edilebilir.

Polaritesi Yoktur

2K PTC termistörün artı, eksi, anot veya katot şeklinde bir polaritesi bulunmaz. İki terminali elektriksel olarak yön bağımsızdır.

Bu nedenle PCB üzerine monte edilirken bacak yönü çalışma açısından önemli değildir.

PTC ve NTC Arasındaki Fark

PTC ve NTC termistörlerin sıcaklığa karşı direnç davranışları birbirinin tersidir.

• PTC: Sıcaklık arttıkça direnç artar
• NTC: Sıcaklık arttıkça direnç azalır

Bu nedenle sıcaklık ölçüm veya koruma devresi tasarlanırken kullanılan termistör tipine göre gerilim bölücü ve yazılım mantığı doğru oluşturulmalıdır.

Kendi Kendine Isınma Etkisi

PTC üzerinden akım geçtiğinde üzerinde elektriksel güç harcanır ve termistör kendi kendine ısınabilir.

Komponent üzerinde oluşan güç yaklaşık olarak:

P = I² × R

bağıntısıyla değerlendirilebilir.

Sıcaklık sensörü olarak kullanılacak devrelerde ölçüm akımının gereğinden fazla yüksek tutulması PTC'nin kendi sıcaklığını artırarak ölçüm sonucunu etkileyebilir.

Devre Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 2K ifadesi yaklaşık 2kΩ @ 25°C nominal direnç değerini belirtir
• 85°C değeri yaklaşık karakteristik / anahtarlama sıcaklığıdır
• 85°C maksimum çalışma sıcaklığı anlamına gelmez
• Sıcaklık yükseldikçe PTC'nin direnci artar
• PTC'nin polaritesi bulunmaz
• Kesin direnç-sıcaklık ilişkisi üreticiye göre değişebilir
• Hassas sıcaklık ölçümü için üretici R/T tablosu kullanılmalıdır
• Gerilim bölücüdeki sabit direnç uygulamaya göre seçilmelidir
• Kendi kendine ısınma ölçüm doğruluğunu etkileyebilir
• Maksimum gerilim ve güç değerleri datasheet üzerinden doğrulanmalıdır

Kullanım Alanları

• Aşırı sıcaklık koruma devreleri
• Sıcaklık algılama sistemleri
• Motor sıcaklık koruması
• Transformatör sıcaklık takibi
• Güç kaynağı sıcaklık koruması
• MOSFET ve güç transistörü sıcaklık izleme
• Fan kontrol devreleri
• Sıcaklık alarm sistemleri
• Sıcaklık kompanzasyonu
• Arduino ve mikrodenetleyici projeleri
• Endüstriyel kontrol sistemleri
• Elektronik eğitim ve deney projeleri

Paket İçeriği

• 1 Adet 2K PTC Termistör 2kΩ 85°C Anahtarlama Sıcaklığı