220R 5mm NTC Termistör 220 Ohm

220R 5mm NTC, sıcaklık değişimini elektriksel direnç değişimine dönüştüren negatif sıcaklık katsayılı bir termistördür. Yaklaşık 25°C sıcaklıkta 220Ω nominal direnç değerine sahiptir ve sıcaklık yükseldikçe direnç değeri azalır.

5mm disk tipi kompakt gövdesi sayesinde sıcaklık algılama, sıcaklık kontrolü ve kompanzasyon uygulamalarında kullanılabilir. THT bacak yapısı ile PCB, deney kartı ve çeşitli elektronik projelere kolaylıkla monte edilebilir.

Teknik Özellikler

• Ürün Tipi: NTC Termistör
• Nominal Direnç: 220Ω @ 25°C
• Gövde Çapı: Yaklaşık 5mm
• Sıcaklık Katsayısı: Negatif (NTC)
• Çalışma Karakteristiği: Sıcaklık arttıkça direnç azalır
• Gövde Yapısı: Disk Tipi
• Montaj Tipi: THT / Delikli Montaj
• Terminal Sayısı: 2
• Polarite: Yoktur
• Temel Kullanım: Sıcaklık algılama ve kompanzasyon

Not: Ürünün B değeri, direnç toleransı, maksimum çalışma sıcaklığı ve maksimum güç değeri üretici ve seriye göre değişebilir. Hassas sıcaklık ölçümü yapılacak uygulamalarda bu değerler kullanılan ürünün datasheet bilgilerine göre belirlenmelidir.

220R 5mm NTC Yapısı ve Sıcaklık Algılama Devresi

NTC Ne Anlama Gelir?

NTC, İngilizce Negative Temperature Coefficient ifadesinin kısaltmasıdır. Negatif sıcaklık katsayılı termistörlerde sıcaklık yükseldikçe elektriksel direnç azalır.

220R NTC yaklaşık 25°C sıcaklıkta 220Ω nominal direnç gösterir. Termistör ısındığında direnç değeri düşerken soğuduğunda direnç değeri yükselir.

Sıcaklık ↑ → Direnç ↓

Sıcaklık ↓ → Direnç ↑

220 Ohm Nominal Direnç

Ürün isminde bulunan 220R ifadesi termistörün yaklaşık 25°C sıcaklıktaki nominal direnç değerinin 220Ω olduğunu belirtir.

R25 = 220Ω

NTC'nin direnci sabit değildir. Ortam veya ölçülen yüzey sıcaklığı değiştikçe termistörün direnç değeri de değişir. Bu özellik sıcaklık bilgisinin elektronik olarak algılanmasını sağlar.

5mm Disk Tipi Yapı

220R NTC yaklaşık 5mm çapında disk tipi gövdeye sahiptir. Kompakt fiziksel yapısı sayesinde elektronik kartlarda fazla alan kaplamadan kullanılabilir.

THT bacakları sayesinde standart PCB deliklerine lehimlenebilir ve breadboard veya delikli plaket gibi prototipleme ortamlarında kullanılabilir.

Sıcaklık Algılama Prensibi

NTC termistör doğrudan voltaj veya dijital sıcaklık değeri üretmez. Sıcaklık değişimini direnç değişimine dönüştürür.

Bu direnç değişimi genellikle sabit bir direnç ile oluşturulan gerilim bölücü devresi yardımıyla voltaj değişimine çevrilir. Oluşan çıkış gerilimi mikrodenetleyicinin ADC girişinden veya uygun bir analog ölçüm devresinden okunabilir.

Gerilim Bölücü ile Ölçüm

Görselde 220R NTC'nin sabit bir direnç ile birlikte gerilim bölücü olarak kullanıldığı örnek sıcaklık algılama devresi gösterilmektedir.

Örnek bağlantıda sabit direnç +5V hattına, NTC ise GND hattına bağlanmıştır. İki elemanın birleşim noktası VOUT ölçüm noktasıdır.

Bu bağlantıda çıkış gerilimi yaklaşık olarak aşağıdaki formülle hesaplanabilir:

VOUT = VIN × RNTC / (RFIXED + RNTC)

Sıcaklık yükseldiğinde NTC'nin direnci azalacağı için görseldeki bağlantı yapısında VOUT gerilimi de azalır. Sıcaklık düştüğünde NTC direnci yükselir ve VOUT gerilimi artar.

Mikrodenetleyici ile Kullanım

Gerilim bölücü çıkışı Arduino, ESP32, STM32, Raspberry Pi Pico ve benzeri mikrodenetleyicilerin ADC girişine bağlanarak sıcaklık değişimi yazılım üzerinden takip edilebilir.

ADC tarafından ölçülen gerilim kullanılarak önce NTC'nin direnç değeri hesaplanabilir. NTC'nin üretici tarafından belirtilen B değeri veya direnç-sıcaklık tablosu biliniyorsa direnç değeri sıcaklık bilgisine dönüştürülebilir.

Direnç Değerinin Hesaplanması

Görseldeki gibi sabit direnç üst tarafta, NTC ise GND tarafında kullanıldığında NTC direnci ölçülen çıkış geriliminden hesaplanabilir:

RNTC = RFIXED × VOUT / (VIN - VOUT)

Bu hesaplama ile ADC üzerinden ölçülen voltaj gerçek direnç değerine dönüştürülebilir.

Dirençten Sıcaklık Hesaplama

NTC termistörlerde direnç-sıcaklık ilişkisi doğrusal değildir. Üreticinin B sabiti biliniyorsa yaklaşık sıcaklık hesabı Beta modeli ile yapılabilir:

R(T) = R25 × e^[B × (1/T - 1/T25)]

Burada R25 termistörün 25°C'deki nominal direncini, B termistörün Beta değerini ve T mutlak sıcaklığı ifade eder.

Bu ürün için üreticiye ait kesin B değeri bilinmiyorsa yüksek doğrulukta sıcaklık hesabında rastgele bir B değeri kullanılmamalıdır.

Sabit Direnç Seçimi

Gerilim bölücü devresindeki sabit direnç ölçülecek sıcaklık aralığına göre seçilmelidir. Görseldeki 10kΩ değeri örnek bağlantıyı göstermek amacıyla verilmiştir.

En yüksek ölçüm hassasiyetinin istenildiği sıcaklık bölgesinde sabit direncin NTC'nin o sıcaklıktaki direnç değerine yakın seçilmesi gerilim bölücünün ADC aralığından daha verimli yararlanmasına yardımcı olabilir.

Bu nedenle kesin direnç seçimi yapılırken hedef sıcaklık aralığı, NTC'nin B değeri, ADC çözünürlüğü ve besleme gerilimi birlikte değerlendirilmelidir.

Sıcaklık Kompanzasyonu

220R NTC yalnızca sıcaklık ölçümü için değil, sıcaklığa bağlı karakteristiği değişen elektronik devreleri kompanze etmek amacıyla da kullanılabilir.

Analog devreler, güç kaynakları, batarya sistemleri ve çeşitli kontrol devrelerinde sıcaklığa bağlı değişimlerin dengelenmesine yardımcı olabilir.

Aşırı Sıcaklık Algılama

NTC termistör motor, transformatör, güç transistörü, MOSFET, soğutucu veya batarya gibi sıcaklığı takip edilmek istenen bir bölgeye termal olarak yakın yerleştirilebilir.

Kontrol devresi NTC üzerinden elde edilen sıcaklık bilgisini izleyerek belirli bir eşik aşıldığında fan çalıştırma, alarm oluşturma veya sistemi kapatma gibi işlemler gerçekleştirebilir.

Polaritesi Yoktur

220R NTC'nin artı, eksi, anot veya katot şeklinde bir polaritesi bulunmaz. İki terminali yön bağımsızdır.

Bu nedenle PCB üzerine monte edilirken bacakların yönü elektriksel çalışma açısından önemli değildir.

Kendi Kendine Isınma Etkisi

NTC üzerinden akım geçirildiğinde üzerinde elektriksel güç harcanır. Bu güç termistörün kendi sıcaklığını yükseltebilir ve özellikle hassas sıcaklık ölçümlerinde ölçüm hatasına neden olabilir.

Termistör üzerinde oluşan güç yaklaşık olarak aşağıdaki bağıntılarla hesaplanabilir:

P = I² × R

P = V² / R

Sıcaklık sensörü olarak kullanıldığında ölçüm akımının gereksiz şekilde yüksek tutulmaması kendi kendine ısınma etkisini azaltmaya yardımcı olur.

Devre Tasarımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 220R ifadesi yaklaşık 220Ω @ 25°C nominal direnci belirtir
• 5mm ifadesi disk tipi gövdenin yaklaşık çapını belirtir
• NTC'nin sıcaklığı arttıkça direnç değeri azalır
• Termistörün polaritesi bulunmaz
• Sıcaklık ölçümünde gerilim bölücü bağlantısı kullanılabilir
• Sabit direnç değeri hedef sıcaklık aralığına göre seçilmelidir
• Kesin sıcaklık hesabı için ürünün B değeri veya direnç-sıcaklık tablosu bilinmelidir
• Hassas ölçümlerde kendi kendine ısınma etkisi dikkate alınmalıdır
• Üretici bilgisi olmadan maksimum güç ve çalışma sıcaklığı varsayılmamalıdır

Kullanım Alanları

• Sıcaklık algılama devreleri
• Sıcaklık kontrol sistemleri
• Sıcaklık kompanzasyonu
• Mikrodenetleyici ADC uygulamaları
• Motor sıcaklık takibi
• Transformatör sıcaklık takibi
• Batarya sıcaklık izleme sistemleri
• Güç kaynağı sıcaklık koruması
• Fan kontrol devreleri
• Aşırı sıcaklık alarm sistemleri
• Analog ölçüm devreleri
• Elektronik eğitim ve deney projeleri

Paket İçeriği

• 1 Adet 220R 5mm NTC Termistör 220 Ohm