LM317T 1,25V–37V Ayarlanabilir Voltaj Regülatörü – TO-220-3

LM317T, pozitif DC çıkış gerilimini harici dirençler yardımıyla ayarlamak için kullanılan üç terminalli lineer voltaj regülatörüdür. Uygun giriş gerilimi ve soğutma koşulları sağlandığında 1,25V ile 37V arasında ayarlanabilir çıkış sunar.

Ayarlanabilir güç kaynakları, elektronik deney devreleri, sensör beslemeleri ve farklı çalışma gerilimlerine ihtiyaç duyan projelerde kullanılabilir. Lineer çalışma yapısı nedeniyle giriş ve çıkış gerilimleri arasındaki fark ısıya dönüştürülür.

Teknik Özellikler

• Ürün Kodu: LM317T
• Regülatör Tipi: Ayarlanabilir pozitif lineer voltaj regülatörü
• Çıkış Gerilimi: 1,25V–37V arasında ayarlanabilir
• Maksimum Çıkış Akımı: Uygun çalışma ve soğutma koşullarında 1,5A’e kadar
• Maksimum Giriş-Çıkış Gerilim Farkı: 40V
• Önerilen Minimum Giriş-Çıkış Gerilim Farkı: 3V
• Referans Gerilimi: Tipik 1,25V
• Tipik Hat Regülasyonu: %0,01/V
• Tipik Yük Regülasyonu: %0,1
• Ayarlama Pin Akımı: Tipik 50µA
• Dahili Akım Sınırlama Koruması
• Dahili Termal Aşırı Yük Koruması
• Güvenli Çalışma Alanı Koruması
• Paket Tipi: TO-220-3
• Montaj Tipi: Bacaklı
• Bacak Sayısı: 3

LM317T Bacak Yapısı

LM317T’nin yazılı ön yüzü kullanıcıya bakarken ve bacakları aşağı doğru tutulduğunda pin sıralaması soldan sağa doğru aşağıdaki gibidir:

• 1. Bacak – ADJ: Çıkış geriliminin ayarlanmasını sağlayan direnç bölücü bağlantı noktasıdır.
• 2. Bacak – OUT: Ayarlanmış ve regüle edilmiş pozitif çıkış geriliminin alındığı bacaktır.
• 3. Bacak – IN: Regülatöre pozitif DC giriş geriliminin uygulandığı bacaktır.

TO-220 paketin metal soğutucu yüzeyi OUT piniyle elektriksel olarak bağlantılıdır. LM317T ortak bir soğutucuya veya metal gövdeye monte edilecekse elektriksel izolasyon gerekip gerekmediği kontrol edilmelidir.

Farklı üreticilere ait ürünlerde gövde görünümü veya pin gösterimi değişebileceğinden bağlantı öncesinde kullanılan ürünün datasheet’i kontrol edilmelidir.

Çıkış Gerilimi Nasıl Ayarlanır?

LM317T’nin çıkış gerilimi, OUT ve ADJ pinleri arasındaki R1 direnci ile ADJ ve GND arasındaki R2 direnci veya potansiyometre kullanılarak belirlenir.

R1 direnci OUT ile ADJ arasına, R2 potansiyometresi ise ADJ ile GND arasına bağlanmalıdır. Regüle edilmiş çıkış doğrudan OUT pininden alınır.

Çıkış gerilimi yaklaşık olarak aşağıdaki formülle hesaplanabilir:

V_OUT = 1,25 × (1 + R2 / R1) + I_ADJ × R2

R1 için yaygın olarak 240Ω direnç kullanılır. R2 yerine potansiyometre kullanıldığında çıkış gerilimi potansiyometre çevrilerek ayarlanabilir. Elde edilebilecek maksimum çıkış; direnç değerlerine, giriş gerilimine ve LM317T’nin 37V çıkış sınırına bağlıdır.

Bağlantı ve Kullanım

• Pozitif giriş gerilimi IN pinine bağlanmalıdır
• Giriş kaynağının negatif ucu devrenin GND hattına bağlanmalıdır
• Regüle edilmiş pozitif çıkış OUT pininden alınmalıdır
• Yükün negatif bağlantısı GND hattına bağlanmalıdır
• R1 direnci OUT ile ADJ arasına bağlanmalıdır
• R2 direnci veya potansiyometre ADJ ile GND arasına bağlanmalıdır
• Giriş gerilimi hedeflenen çıkış geriliminden en az yaklaşık 3V yüksek olmalıdır
• Giriş kondansatörü IN ile GND arasına bağlanmalıdır
• Çıkış kondansatörü OUT ile GND arasına bağlanmalıdır
• Elektrolitik kondansatörlerin artı ve eksi yönlerine dikkat edilmelidir
• Yüksek akımlarda uygun soğutucu kullanılmalıdır
• Metal soğutucu yüzeyin OUT pinine bağlı olduğu dikkate alınmalıdır

LM317T ile Ayarlanabilir Voltaj Regülatörü Uygulaması

Bu uygulamada DC güç kaynağının pozitif ucu LM317T’nin IN pinine, negatif ucu ise GND hattına bağlanır. Regüle edilmiş pozitif gerilim OUT pininden alınır ve yükün negatif bağlantısı GND hattına bağlanır.

OUT ile ADJ arasındaki sabit direnç ve ADJ ile GND arasındaki potansiyometre bir gerilim ayar ağı oluşturur. Potansiyometre çevrildiğinde ADJ pinindeki referans seviyesi değişir ve OUT pininden alınan çıkış gerilimi ayarlanır.

Giriş tarafındaki kondansatör besleme hattındaki ani değişim ve dalgalanmaların azaltılmasına yardımcı olur. OUT ile GND arasındaki çıkış kondansatörü ise yük değişimlerinde çıkış geriliminin daha kararlı kalmasına katkı sağlar.

• IN pini yalnızca pozitif giriş gerilimine bağlanır
• OUT pini regüle edilmiş pozitif çıkış noktasıdır
• ADJ pininden yük çıkışı alınmaz
• R1, OUT ile ADJ arasında bulunur
• Potansiyometre ADJ ile GND arasında bulunur
• Giriş ve çıkış kondansatörlerinin negatif uçları GND’ye bağlanır

Örneğin 12V giriş gerilimi kullanıldığında LM317T’den 12V’un üzerinde bir çıkış alınamaz. Regülatörün çalışabilmesi için giriş geriliminin seçilen çıkış değerinden daha yüksek olması gerekir.

Güç Kaybı ve Soğutma

LM317T lineer bir regülatör olduğu için giriş ile çıkış arasındaki gerilim farkı, yük akımıyla birlikte ısıya dönüşür. Yaklaşık güç kaybı aşağıdaki formülle hesaplanabilir:

P = (V_IN − V_OUT) × I_OUT

Örneğin 12V girişten 5V çıkış alınırken yük 500mA çekerse regülatör üzerinde yaklaşık 3,5W güç kaybı oluşur. Bu seviyede uygun soğutucu kullanılması gerekir.

1,5A değeri her giriş ve çıkış geriliminde soğutucusuz alınabilecek bir akım değildir. Gerçek kullanılabilir akım; giriş-çıkış gerilim farkına, ortam sıcaklığına, soğutucuya ve devre yerleşimine bağlıdır.

Kullanım Alanları

• Ayarlanabilir DC güç kaynakları
• Laboratuvar ve deney güç kaynağı uygulamaları
• Arduino ve mikrodenetleyici besleme devreleri
• Sensör ve modül beslemeleri
• LED akım ve gerilim kontrol devreleri
• DC fan hız kontrol uygulamaları
• Elektronik eğitim ve prototipleme çalışmaları
• Uygun akım sınırlama devresiyle batarya şarj uygulamaları
• Elektronik cihaz bakım ve test güç kaynakları

Ek Bilgiler

• LM317T, ayarlanabilir pozitif lineer voltaj regülatörüdür
• Çıkış gerilimini ayarlamak için iki harici direnç yeterlidir
• Kondansatörler her uygulamada zorunlu değildir ancak besleme hattı, kablo uzunluğu ve yük değişimlerine göre kullanılması faydalıdır
• Çıkış kondansatörü geçici yük değişimlerine verilen tepkiyi iyileştirebilir
• ADJ pinine eklenen uygun kondansatör, dalgalanma bastırma performansını artırabilir
• 40V değeri mutlak maksimum giriş-çıkış gerilim farkıdır
• 37V değeri maksimum ayarlanabilir çıkış gerilimidir
• 1,5A değeri uygun elektriksel ve termal koşullarda geçerlidir
• Giriş ve çıkış arasındaki gerilim farkı arttıkça regülatörün ısınması artar
• Metal montaj yüzeyi OUT terminaline elektriksel olarak bağlıdır
• Ürün üzerindeki marka ve işaretlemeler üretim partisine göre farklılık gösterebilir
• Bağlantı yapılmadan önce pin dizilimi kontrol edilmelidir

Ürün Datasheet

LM317T Teknik Doküman (Datasheet)

Paket İçeriği

• 1 Adet LM317T 1,25V–37V Ayarlanabilir Voltaj Regülatörü – TO-220-3